Samenwerken is een kunst

Voorjaar 2010 wordt de Brede School aan de Theophile de Bockstraat 100 in Amsterdam Oud-Zuid opgeleverd en zullen zes instellingen verhuizen en voortaan onder één dak wonen. Twee basisscholen, de Willem van Boeijenschool en de Notenkraker, het Ouder-Kind-Centrum, Logopediepraktijk Hoofddorppleinbuurt, Welzijnsstichting Combiwel en Kinderopvang zullen vanaf dat moment gezamenlijk Brede School de Bockesprong vormen. De vrijkomende gebouwen worden herontwikkeld tot woningen (zie websiteartikel Theophile de Bockstrook en omgeving). Stipo leverde voor dit project het projectsecretariaat en organiseerde twee workshops met alle medewerkers die toekomstig onder één dak komen.

Wat is een brede school?

Er is, door vele instanties, ontzettend veel geschreven over het concept Brede School afgelopen jaren. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen geeft bijvoorbeeld aan dat de brede school een netwerk is van voorzieningen in en rond een school met onderwijs, welzijn, sport en zorg rond kinderen, jongeren en gezin. Het doel is de deelname van kinderen aan de samenleving, onderwijs en recreatie te bevorderen, mogelijke achterstanden van kinderen weg te nemen en hun sociale vaardigheden te vergroten.

Het ontstaan van Brede scholen is vaak voortgekomen uit lokale initiatieven als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen. Bijvoorbeeld op sommige plekken zijn brede scholen ontstaan om aan de vraag van werkende ouders naar naschoolse activiteiten te voldoen. Op andere plekken zijn de handen in elkaar geslagen om onderwijsachterstanden aan te pakken. Het idee achter samenwerken en het vormen van een netwerk van voorzieningen rond de school is dat de leraar zich kan richten op zijn kerntaak: verzorgen van onderwijs.

Samenwerken in een brede school

Voor de Brede School Theophile de Bock is vanaf 2001 door de verschillende instellingen al nagedacht over de doelen en mogelijkheden van samenwerken. Een paar maanden voor de daadwerkelijke verhuizing naar het nieuwe gebouw van de Brede School heeft het stadsdeel Oud-Zuid Stipo gevraagd twee workshops te organiseren voor alle toekomstige bewoners van de Brede School om kennis te maken met elkaar en met het concept Brede School en om kennis te nemen van alle eerste stappen op de weg van het samenwerken die al gezet zijn.

Workshop 1 'Samenwerken in de brede school'

De eerste workshop ‘Samenwerken in de Brede School' vond plaats op woensdagmiddag 30 september 2009. Van de zes instellingen was bijna iedereen aanwezig - in totaal waren er meer dan 70 deelnemers. Het programma was opgezet zodanig dat kennismaken met elkaar en kennismaken met de verschillende thema's waarop samenwerking kan plaatsvinden gelijk opliep. Wethouder Lieke Thesingh, die al vanaf het prille begin betrokken is bij dit project, trapte af.

Voorbeeld Brede School De Kleine Reus

Daarna vertelde Miriam Heijster van Brede School de Kleine Reus hoe de samenwerking bij hen ooit is ontstaan en nu verloopt. Hieronder is haar presentatie te vinden.

Presentatie Miriam Heijster - brede school De Kleine Reus

Symbolen van samenwerking

Aan iedereen was gevraagd een afbeelding mee te nemen als symbolisering van samenwerken in de Brede School. Al deze afbeeldingen zijn vervolgens op een A4-tje geplakt met een korte toelichting erbij waardoor een inspirerend boek het resultaat is.

Zeven nieuwe samenwerkingsthema's

De rest van de middag zijn in drie werkgroeprondes acht thema's waarop samenwerking kan gaan ontstaan, bediscussieerd:

1. Van peuterspeelzaal naar basisschool. Hoe organiseren we de toeleiding van kinderen van peuterspeelzaal naar basisschool? Over welke vaardigheden moeten kinderen beschikken bij aanvang basisschool? Wat betekent dat voor het programma van de peuterspeelzaal? Hoe past dat in ontwikkeling van talenten?
2. Preventie kinderen met zorg. Hoe zorgen we voor een systeem waarbij alle opvoedkundigen van alle instellingen signalen over zorg kinderen tijdig oppakken? Kunnen we een ketenaanpak opzetten? Welk netwerk moet er worden georganiseerd om die signalen te kunnen neerleggen? Bijvoorbeeld: De school als vindplaats voor problemen? Optuigen van een plusklas in samenwerking met de diverse instellingen?
3. Dagprogramma kinderen. Hoe zorgen we voor kinderen voor een logisch aaneensluitend dagprogramma, een "plezierig, gezond en samenhangend programma voor kinderen gedurende de dag"? Welke partners moeten daarvoor samenwerken binnen de brede school en wat moet er onderling goed worden afgestemd, zodat het vanuit het perspectief van het kind een logisch aaneensluitend programma wordt? Hoe kan hierin talentontwikkeling vorm krijgen
4. Intergenerationele programma's. De brede school wil een baken in de buurt zijn, onder andere door het aanbieden van allerlei intergenerationele programma's. Nu kan dit door hiervoor aparte activiteiten op te zetten, maar het is ook mogelijk om bij de bestaande activiteiten te kijken welke dwarsverbanden mogelijk zijn. Bij een school in het centrum gaan de kinderen bijvoorbeeld voor geschiedenisles bij ouderen uit de buurt op bezoek om verhalen uit het verleden op te tekenen; goed voor het kind en goed voor de ouderen. Welke voorbeelden zouden goed werken in de context van onze brede school?
5. Ontmoetingsplek Brede School. We willen dat de Brede School een plek wordt waar de buurt graag komt om deel te nemen aan activiteiten of om elkaar te ontmoeten. Wat betekent dat voor onze rol als gastheer/vrouw? Maken wij voor onze functie als ontmoetingsplek voor de buurt alleen gebruik van het gebouw de Brede School of komen wij ook daarbuiten en hoe doen we dat dan? Hoe functioneert de Brede School in het weekend of de schoolvakanties?
6. Ontmoetingsplek voor ouders. De brede school wordt ook een ontmoetingsplek voor ouders uit de omgeving. Wat is daarvoor meer nodig dan alleen het brengen en halen en de activiteiten die de instellingen ieder voor zich al organiseren? Willen we ook samen activiteiten gaan ontplooien voor ouders? Alle instellingen hebben hun eigen informatiekanalen naar ouders. Is dit voldoende of zijn er ook onderdelen waar we gezamenlijk willen kunnen informeren? Welke onderdelen zijn dit, en wat zijn goede informatiemiddelen om te gaan organiseren?
7. Delen van expertise. De brede school heeft straks een veelheid aan professionals in huis, verdeeld over allerlei instellingen. Deze professionals zijn te zien als een community of practice die op allerlei gebied elkaar kunnen stimuleren en van elkaars kennis gebruik kunnen maken. Wat is hier zinvol en wat juist niet om te gaan organiseren? In het inhoudelijk programma van eisen wordt bijvoorbeeld het opzetten van een orthoteek genoemd. Ook een mediatheek kan interessant zijn. Hoe organiseren we dit zodanig dat iedereen betrokken is en het niet snel een zachte dood sterft?

Hoewel de meeste thema's ook veel vragen opriepen bij de deelnemers, zijn er ontzettend veel goede ideeën besproken en verzameld.  Met deze link kunnen de Resultaten workshops nieuwe samenwerkingsthema's Theophile de Bock (PDF) gedownload worden.

We sloten de dag af met een wandeling via de bouwplaats van de nieuwe Brede School aan de Theophile de Bockstraat 100 richting de Woestduinkerk waar er gegeten en geborreld werd.

Workshop 2 'Samenwerken in de brede school'

Op 11 november 2009 vond het vervolg van de workshop ‘Samenwerken in de Brede School' plaats. Dit keer met meer expliciete ruimte voor kennismaken met elkaar en met een duidelijk terugkoppeling van alle kennis die door de gezamenlijke instellingen al is opgebouwd afgelopen jaren. Hieronder vindt u de presentaties van het eerste deel van de middag onder elkaar.

Samen beheren

Presentatie Beheer in de brede school door Susanne van Rijt (InFacilities)

Bij de presentatie Susanne van Rijt hoort nog een Vragen en Antwoorden over Samen Beheren (PDF) met de belangrijkste beheervragen op een rij.

Samen sporten en bewegen

Presentatie Sport en Bewegen in de Brede School door Erwin Remy (Combiwel).

Samen programma's draaien

Presentatie Samenwerken in programma's door Pauline van der Lee (Combiwel).

Samen voor Zorg 

Presentatie Resultaten werkgroep Zorg door Sandra van der Gouw (Combiwel).

Bij de presentatie van Sandra van der Gouw hoort het document Resultaten werkgroep Zorg voor de Theophile de Bock (PDF).

Reuzenschilderijen en diner

Het tweede deel van de middag werd verzorgd door Sanne Verdult, Wilma Bertheux en David Moir van Atelier Westerdok met een workshop ‘Van Foto tot Reuzenschilderij'. Ateliers Westerdok is een van de huurders in de Broedplaats Westerdok, waar Stipo ook onderdeel van is.

De workshops brachten al doende medewerkers van hele verschillende instellingen tot uitwisseling. Het resultaat, vier prachtige ingelijste schilderijen, staat klaar om een plek te krijgen aan de muur in de nieuwe Brede School. The Man with the Pan, ook uit de Broedplaats Westerdok, had voor een Hollands buffet gezorgd voor een goed einde van de dag.

Hieronder een foto impressie van de workshop en het eten. 

Meer weten?

Opdrachtgever: Stadsdeel (Oud) Zuid 
Contactpersoon bij Stipo: Hans Karssenberg
Klik hier om Hans een mail te sturen
Of klik hier voor de contactgegevens van Stipo