Hoe mode een hele stad veranderde
Antwerpen is in relatief korte tijd succesvol op de kaart gezet als Modestad. Hoe kwam dit tot stand?
De Zes van Antwerpen
Eind jaren '90 zocht Antwerpen naar een manier om de concurrentie met Gent en Brugge aan te gaan en toeristen meer naar Antwerpen te lokken. Er is toen een ‘branding' proces van start gegaan om van Antwerpen een modestad te maken. Het oorspronkelijke initiatief kwam in 1998 Linda Loppa van het Flanders Fashion Insititute (FFI) en van Bureau Toerisme Vlaanderen. Dit initiatief werd niet vanuit de mode maar vanuit het toerisme en grote evenementen geïnitieerd en georganiseerd.
Antwerpen is geen modestad zoals Parijs, Londen en Milaan waar een enorme mode-economie aanwezig is. Antwerpen is echter wel de stad waar de Antwerpse Zes vandaan komen. Modeontwerpers als Martin Margiela, Ann Demeulemeester en Raf Simons, afgestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen, maakten furore op de internationale modescene en genereerde interesse in Belgische mode.
Initiatiefnemers
De belangrijkste partijen die vanaf het begin betrokken waren bij het proces om van Antwerpen een modestad te maken zijn het FFI, Toerisme Antwerpen, Antwerpen Open en Toerisme Vlaanderen.
Het FFI is in 1998 opgericht met steun van de Vlaamse overheid en stimuleert ondernemerschap in de mode-industrie in Vlaanderen, sensibiliseert ontwerpers rond zakelijke vaardigheden, begeleidt hen in hun loopbaan en promoot mode uit Vlaanderen nationaal en internationaal.
Antwerpen Open is een onafhankelijke kunstenorganisatie die is voort gekomen uit Antwerpen Culturele Hoofdstad 1993. Ze heeft als missie om in het kader van de city marketing van de stad de internationale culturele uitstraling van Antwerpen en Vlaanderen te bevorderen. Ze draagt ook bij tot de realisatie van het cultuurbeleid van deze stad, door eigen initiatieven en door ondersteuning van geselecteerde projecten en evenementen van andere Antwerpse actoren. Antwerpen Open is actief op verschillende terreinen en heeft een geïntegreerde aanpak voor de realisatie van haar projecten, Antwerpen Open bundelt initiatieven tot een programma, coördineert en realiseert het project en voert de communicatie en de promotie.
Projecten
Twee grote projecten zijn de start geweest van het branding proces. Een groot international mode evenement Mode 2001 Landed|Geland en de opening van Mode Natie, een multifunctioneel gebouw waar de Mode Academie, het Modemuseum (MoMu) en het FFI gehuisvest zijn.
Gezamenlijk hebben deze partijen Mode 2001 Landed/Geland georganiseerd, een groots internationaal project in het teken van de mode. Artistiek leider Walter Van Beirendonck, één van Antwerpens modecoryfeeën presenteerde vier boeiende tentoonstellingen en lanceerde een concept voor een nieuw internationaal tijdschrift. Dit tijdschrift, A Magazine, bestaat nog steeds en heeft voor elke editie een gastcurator uit de internationale modewereld. Mode 2001 Landed|Geland had mode als focus van hedendaagse culturele en sociale expressie met een economische dynamiek. Een hoogwaardig evenement met locale, regionale, nationale en internationale aantrekking. Antwerpen Open en het FFI waren de producenten en Toerisme Antwerpen/Vlaanderen namen de marketing en promotie op zich. Er werd gewerkt met curatoren voor de invulling van het project, curatoren uit de nieuwe en jongere generatie en niet de gevestigde namen.
Mode Natie, het multifunctionele centrum en hart van Antwerpen als Modestad huisvest het Modemuseum (MoMu) van de Provincie Antwerpen en, de bibliotheek van het MoMu, Copyright Bookshop en de modeafdeling van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, Artesis Hogeschool Antwerpen en het FFI. Het biedt een platform voor discussie, confrontatie en reflectie, tussen studenten en ontwerpers en is tegelijkertijd een aangename plek om elkaar te ontmoeten. Mode Natie is gehuisvest in een grondig gerestaureerd gebouw. Het huisvesten in een bestaand pand heeft als voordeel dat het al is opgenomen in de urbane geschiedenis en stedelijk weefsel van de stad. De opening van een aantal flagship winkels van de grote Belgische namen in de nabije omgeving creëerden een nieuw winkelgebied.
Tevens organiseert het FFI sinds 1998 VITRINE, een tweejaarlijks terugkerend evenement waar ontwerpers worden gevraagd om installaties in etalages op te zetten door de stad heen verspreid. Het resultaat van dit evenement is dat er gedurende een periode van een aantal weken door de hele stad heen een aanwezigheid is van mode die een laagdrempelig en direct contact heeft met de voorbijganger en de mode dichterbij de bewoners brengt.
Spin off
In navolging op Mode 2001 Landed|Geland en de opening van de Mode Natie in 2001 zijn er momenteel een aantal andere projecten en initiatieven die Antwerpen als Modestad onderbouwen Zo is er in 2010 door het stadsbestuur 2010: Mode. Bewust In Antwerpen gelanceerd. Hieronder zijn een aantal projecten samen gebracht zoals de Markt van Morgen, de Antwerp Fashion Map en de Dubieus Design Zomer.
De Markt van Morgen een maandelijks evenement waar beginnende en eigenwijze ontwerpers hun werk kunnen presenteren en verkopen. Bij dit evenement horen ook een gezellige bar en muzikale omlijsting door deejays en performers. Voor ontwerpers van mode, accessoires, juwelen, grafisch werk en interieurontwerp is de Markt van Morgen de gelegenheid om te experimenteren en te inspireren. Ontwerpers die hun plaats binnen het gevestigde circuit (nog) niet gevonden hebben worden gestimuleerd om met hun werk naar buiten te komen en kunnen zo de interactie aangaan met een breed publiek.
De Antwerp Fashion Walk neemt de bezoeker mee langs interessante mode adressen en de Antwerp Fashion Map verdeelt Antwerpen in vijf modewijken met elk zijn eigen identiteit en bijhorende stijl van winkels. of stellen zelf hun persoonlijke shoppingroute samen aan de hand van het winkelaanbod, verdeeld in verschillende categorieën.
Dubieus Design Zomer is een openlucht markt voor tweedehands design en prototypes van jonge ontwerpers. Studenten van het eerste tot het laatste jaar van de modeafdeling van Artesis Hogeschool Antwerpen laten hun werk zien op de catwalk zoals het afgelopen jaar tijdens SHOW2010 in de Waagnatie. De jaarlijkse modeshow van de Modeafdeling van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Artesis Hogeschool Antwerpen lokt jaarlijks 6000 bewonderaars van de hele wereld naar Antwerpen. Niet alleen om de ontwerpen van de studenten te bewonderen en te beoordelen, maar ook om van de unieke sfeer te proeven. Een internationale jury beoordeelt de creaties van de studenten.
Verbinding nationaal beleid
Hiernaast is ook het Flanders DC opgericht door de Vlaamse regering. Flanders DC heeft als missie om ondernemend Vlaanderen creatiever te maken en creatief Vlaanderen ondernemender. Flanders DC bouwt daarom aan kennis, ontwerpt handige hulpmiddelen voor wie creatief en ondernemend aan de slag wil gaan en richt zich op ondernemers, leerkrachten, leerlingen, beleidsmakers en het grote publiek. Flanders DC begeleid ontwerpers in hun loopbaan en bied een tal van tools aan voor beginnende ondernemers waaronder cursussen voor ondernemers. Het FFI is onderdeel geworden van het Flanders DC.
Foto's: Flanders Fashion Institute en Stad Antwerpen
Meer lezen?
Dit artikel is ook onderdeel van een onderzoek naar en advies over waardeketens in de creatieve industrie voor Bureau Broedplaatsen. Dit heeft geleid tot een advies van Stipo aan de gemeente Amsterdam over een nieuw type broedplaats: de ketenbroedplaats.
Lees ook het artikel over mode als aanjager van de ontwikkeling van Arnhem en de wijk Klarendal in het bijzonder.
Flanders Fashion Institute: http://www.ffi.be/
Flanders DC I-Fashion: http://www.flandersdc.be/view/nl/32385613-I-Fashion.htm
Contactpersoon: Hans Karssenberg
Klik hier om Hans een mail te sturen
Of klik hier voor de contactgegevens van Stipo
