The Chinese Dream: Hoe wordt Nederland daaruit wakker?
A Chinese Dream: A Society Under Construction
Op 12 maart 2010 organiseert Stipo, in samenwerking met het Stimuleringsfonds voor Architectuur en Vereniging Deltametropool, een bijzondere bijeenkomst waarin Neville Mars (1976), directeur van Dynamic City Foundation en auteur van 'The Chinese Dream: A Society Under Construction' een lezing zal geven.
In zijn lezing zal Neville Mars ingaan op de sprong van metropool naar megapolis. Wij vragen Neville Mars: wat zijn in China de onderliggende factoren die een metropool veranderen in een megapool? En hoe reflecteert dat terug in de Nederlandse context? En, hoe positioneert Nederland zich op wereldschaal in de ontwikkeling van steden?
Tijdens de bijeenkomst hebben wij Jean Eigeman, lid van de Eerste Kamer en betrokken bij de interparlementaire Beneluxraad, en Daan Zandbelt, directeur Zandbelt&VandenBerg, gevraagd om te reflecteren op de relevante van het werk van Mars voor de Nederlandse context.
*Deze lezing is uitverkocht.

Achtergrond Neville Mars
Neville Mars is opgeleid als architect aan de TU Delft. Hij startte zijn carrière als medewerker bij Rem Koolhaas' O.M.A. te Rotterdam, waar hij belangrijke bijdrages leverde aan het Guggenheim van Las Vegas, Schiphol en Rotterdam Centraal Station. Samen met Saskia Vendel, richtte hij in 2003 Dynamic City Foundation (DCF) op om, wat hij noemt, "de huidige droom en de toekomstige nachtmerrie" van de Chinese mensophopende supersteden tegen te gaan. DCF is een internationaal stedelijk onderzoeks- en ontwikkelplatform gespecialiseerd in snel veranderende omgevingen. In 2008 publiceerde bij samen met Adrian Hornsby en DCF 'The Chinese Dream: A Society Under Construction'.
Achtergrond Jean Eigeman
Jean Eigeman (1954) studeerde politicologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. In 1986 werd hij gekozen in de gemeenteraad van Culemborg en in 1989 werd hij wethouder. Tussen 1997 en 1998 was hij een half jaar ook waarnemend burgemeester van Culumborg. In 1999 stopte Eigenman als wethouder en in 2001 werd hij plaatsvervangend directeur bestuurlijke en juridische zaken bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Sinds 2003 is hij lid van de Eerste Kamer als woordvoerder voor Europese samenwerking, Ontwikkelingssamenwerking, Landbouw, natuur en groen. Hij is lid en voorzitter van duurzame ontwikkeling in de interparlementaire Beneluxraad.
Achtergrond Daan Zandbelt
Daan Zandbelt (1975) studeerde Architectuur en Urbanisatie aan de TU Delft. Na zijn studie, volgde hij ook een studie in 'Architecture and the Arts' op de Universiteit van Illinois, Chicago. In 2002 richtte hij samen met Rogier van den Berg Zandbelt&VandenBerg op, een bureau voor architectuur en stedenbouw. Hier is hij nu Directeur van. Hiernaast is hij ook docent bij de TU Delft, aan de faculteit Urbanism en voorzitter van de afdeling 'Metropolitan and Region Design'.
| Recensie 'The Chinese Dream - A society under construction'
West-Europa heeft gezamenlijk bijna 400 miljoen inwoners. Verspreid over honderden jaren hebben deze zich hier gevestigd. Ook in China staat een dergelijk proces te gebeuren: alleen duurt het in China echter niet honderden jaren, maar zal de bevolking in de steden tussen 2001 en 2020 toenemen met 400 miljoen inwoners. In andere woorden: in de komende20 jaar neemt de bevolking van Chinese steden toe met hetzelfde aantal als er totaal woont in West-Europa. In de praktijk vertaalt dit naar het bouwen van 20 nieuwe steden met één miljoen inwoners per jaar! Dit proces zal als vanzelfsprekend enorme gevolgen hebben voor China, de steden van China en de steden in opkomst. The Chinese Dream gaat in op verschillende scenario's, de oorzaken en gevolgen van deze enorme groei en zoomt daarbij in op de regio met de grootste bevolkingsdichtheid. De enorme krachten die hierbij samenkomen, zorgen ervoor dat China zijn dromen kan realiseren " if only they are visionary enough." Door de enorme groei van o.a. de steden neemt China ook internationaal gezien een steeds belangrijkere rol in. De verwachting is zelfs dat, wanneer deze groei zich doorzet, China de Verenigde Staten als supermacht zal evenaren in de komende 25 jaar (en uiteindelijk mogelijk voorbij zal streven). Ook de jeugd gaat in deze internationalisering mee en heeft zo vaak een andere mentaliteit dan de voorgaande generaties. De jongeren hebben meer keuzevrijheid en profiteren hiervan door doelen te stellen en hard te werken om deze te bereiken |
PUC
Waar Nederland de Randstad heeft als concentratie van bebouwing en economisch kerngebied, heeft China de PUC (People's Urbanity of China) gelegen in het oostelijke gedeelte van het land.
In dit gebied, wat één derde van China's oppervlakte omvat, woont 96 procent van de Chinese bevolking en vindt eenzelfde gedeelte van de economische activiteiten en akkerbouw plaats. Grote internationale steden zoals Shanghai en Beijing zijn dan ook onderdeel van dit gebied. In 2005 woonden er 1,3 miljard mensen in de 'PUC', waarvan 530 miljoen in de steden. Dit zal oplopen tot 1,5 miljard in 2020, waarvan 890 miljoen in de steden. Ter vergelijking heeft dit gebied anderhalf keer zoveel inwoners als Europa en de Verenigde Staten bij elkaar, terwijl Europa en de Verenigde Staten qua oppervlakte vijf keer zo groot zijn!
Jinghu
Jinghu is het noordoostelijke gedeelte van de PUC. Dit gebied is een soort driehoek tussen Beijing aan de noordkant, Shanghai aan de zuidoostkant en Zhangzhou aan de westkant. Dit gebied is qua grootte vergelijkbaar met Nederland, Duitsland, Denemarken en België samen. In 2005 woonden er 385 miljoen Chinezen, wat met ruim 90 miljoen zal stijgen tot 478 miljoen in 2020.
Neville Mars vergelijkt voor Jinghu een doemscenario en een droomscenario met de huidige stand van zaken. In het doemscenario verstedelijkt het gebied nagenoeg volledig. Er ontstaat een megapolis met 478 miljoen inwoners. Dit is mede het gevolg van het niet goed functionerende beleid, wat verstedelijking van de metropolen probeert tegen te gaan. In de praktijk werkt het dit juist in de hand en stimuleert het grootschalige 'low-level developments'. Dit leidt weer tot een enorme groei van suburbs op daarvoor ongewenste plaatsen. De enorme kracht die achter deze grote groei zit zorgt er dan voor dat een proces van 'village-mushrooming' de Chinese uitbreidingspatronen de komende decennia zal beheersen.
Dit is een zeer ongewenste ontwikkeling vanwege o.a. het inefficiënte grondgebruik. Steden met een omvang tot 750.000 inwoners zijn qua grondgebruik het minst efficiënt. Reden hiervoor is dat bij steden met een dergelijke grootte de plannen niet goedgekeurd hoeven te worden door de overheid en de eisen qua ruimtelijke inrichting zo minder strikt zijn. Een gevolg hiervan is dat er nieuwe vormen van verstedelijking ontstaan, op bijvoorbeeld dorps- en buurtniveau.
Wanneer de urbanisatie op deze manier voortzet zal er in Jinghu uiteindelijk nauwelijks meer onderscheid zijn tussen ruraal- en stedelijk gebied. Het gebied is dan bijna als geheel verstedelijkt.
Oorzaken
Een belangrijke oorzaak van de ongekende verstedelijking in het Jinghu-gebied is een economische. De inkomens in steden zijn hoger dan in het rurale gebied. Er vindt zo een pull plaats vanuit de hogere inkomens in de stad en een push vanuit de lagere inkomens op het platteland. De laatste jaren neemt het inkomen op het platteland toe, al wordt het verschil nog steeds groter.
Ter illustratie: In 2000 nam de landbouw 15,9 procent in van het BNP van China, terwijl maar liefst 50 procent van de inwoners werkzaam is in deze sector.
Toch is het lastig met een eenduidige oplossing te komen voor de verstedelijkingsproblematiek. Er is bijvoorbeeld weinig overeenstemming in de wetenschap over oorzaken, kenmerken, effecten en soorten aanpak van 'urban sprawl', zoals deze momenteel in China voorkomt. Ook het politieke systeem, met de Chinese Communistische Partij als enige en allesbepalende, is hierbij een beperkende factor. Zelfstandig en vernieuwend denken is lastig en werkt weinig stimulerend in een systeem waarin geen inspraak is en alles door één partij wordt beheerst.
Gebruikte bronnen
Website: People's Architecture
Website: Dynamic City Foundation
Meer weten
Contactpersoon: Jeroen Laven
Klik hier om Jeroen een mail te sturen
Of klik hier voor de contactgegevens van Stipo