Tussen hyperindividualisering en massaconsumptie

Leefstijlen, doe wat met de resultaten

Leefstijlen, wie kent ze niet? Het lijkt wel alsof u niet meer meetelt als u niet tenminste over één leefstijlonderzoek beschikt. Is het mode? En waarom gebeurt er zo weinig mee, als het rapport er eenmaal ligt?

Maar laten we eens beginnen met een basisvraag. Waarom horen we er opeens zoveel over? Hoe was dat vroeger eigenlijk, waren er toen geen leefstijlen?

Wie dieper kijkt, ziet een aantal onderstromen die leefstijlen steeds belangrijker maken bij het plannen van nieuwe projecten. Natuurlijk waren er vroeger leefstijlen, maar mensen konden ze minder uiten doordat ze simpelweg minder middelen hadden. Daardoor vielen doelgroep en gedrag meer samen.

Door de welvaartsstijging en het onderwijs stegen echter de economische en de culturele welvaart. Beide stellen mensen in staat zich te ontworstelen aan hun doelgroep, en de keuzes te maken die zij willen. Van Jeder einer Wohnung naar Jeder seiner Wohnung.

Wie ik wil zijn

Leefstijlenonderzoek Daardoor is leefstijlen - naast denken in doelgroepen - erbij gekomen als één van de manieren om opnieuw grip te krijgen op vraagpatronen. Eén van de manieren, want er is meer dat het uiteindelijke gedrag van groepen mensen bepaalt, zoals mobiliteitsgedrag of werkgelegenheid.

Het kàn relevant zijn, want het kàn veel uitmaken bij het plannen van woonmilieus, of voorzieningenaanbod of u meer te maken heeft met mensen met een meer suburbane oriëntatie, of een meer stedelijke oriëntatie.

"Leefstijlen gaat over wie ik wil zijn, over aspiraties, de toekomst. Op zich is de vraag individueel, iedereen wil wat anders. Het is moeilijk plannen maken op 10.000 individuen. Toch moet je onderscheid maken naar groepen. Er bestaat niet zoiets als een algemeen of publiek belang. Belangen zijn strijdig, altijd. Denken in leefstijlgroepen biedt een mooi midden tussen hyperindividualisering en massaproductie".

Veel analyse, weinig handelen

Waar het in de praktijk alleen nog te vaak in lijkt te haperen, is de koppeling aan echt handelen. We steken veel energie in analyse, maar hoe kun je er nu ook echt iets mee doen? Dit is ook het betoog van het artikel in Vitale stad over de Stipo aanpak voor leefstijlen: ‘Leefstijlenonderzoek is prima, maar doé ook wat met de resultaten'.

Digitale leeromgeving: Leefstijlen

ReUrbA - Restructuring Urbanised Areas Om de koppeling aan het doen te vergroten, hebben we met ReUrbA (Restructing Urban Areas) een methode ontwikkeld waarbij mensen zelf tot hun eigen leefstijlindeling kunnen komen. Er wordt meer gezocht naar het ontwikkelen van inzicht dan het aanleren van standaardrijtjes. Wie een rijtje leert, komt niet echt verder. Wie een inzicht krijgt, kan het in allerlei nieuwe situaties op eigen wijze toepassen.

Leren is een sociale activiteit. Stipo en ReUrbA hebben een manier gezocht om 'leren door toepassen' als leerstijl ook te hanteren op het internet. Hiervoor hebben we een nieuw instrument ontwikkeld. Een digitale leeromgeving met als leidraad: 'Niet alleen maar platte teksten aanbieden, maar als bezoeker zelf actief aan de slag.'

Als eerste in een reeks is er nu een digitale leeromgeving leefstijlen. Geen standaardrijtjes, maar zelf leefstijlen definiëren op basis van een eigen vernieuwingsproject en vertalen naar nieuwe concepten voor de leefomgeving.

Klik hier door naar de site van de (gratis!) online training in leefstijlen. U kunt hier leren over leefstijlen bij stedelijke ontwikkeling en de inzichten ter plekke op uw eigen project toepassen.

Klik hier om de Leefstijlmethode publicatie van ReUrbA (PDF) te lezen (in het Engels).