Dat dòe je toch gewoon?

Dat er bij stedelijke vernieuwingsprojecten nauwelijks wordt nagedacht over de manier van werken, blijkt uit de inspirerende lezingenreeks Mensenwerk van KEI. Hierin kwamen zes door de wol geverfde stedenontwikkelaars aan het woord. Toen bleek dat ze niet over het ‘wat’ moesten vertellen, maar over het ‘hoe’, viel er een stilte. “Dat dóe je toch gewoon?”

Op verzoek van KEI schreef Hans Karssenberg van Stipo een impressie van de lezingenreeks in de KEI uitgave A5. 

Nieuwe ideeën

Volgens Erik Staal, algemeen directeur van corporatie Vestia krijgen goede, nieuwe ideeën drie soorten reacties. De eerste is: het kan niet. De tweede is: gisteren beginnen. De derde is: goed idee, maar het blijft doorzeuren.

De medewerkers van Staal mogen maximaal zes keer en drie maanden met gemeenten overleggen. Alleen als het idee dan nog steeds in categorie drie valt, komt Staal zelf in actie. “Geen leuke gesprekken, maar uiteindelijk trek je de gemeente mee.”

Passie houden

Oud stadsdeelmanager Enschede Noord Jan Bron vertelde alleen met hart en ziel te kunnen werken. “Passie hébben is trouwens goed, maar passie hóuden is beter.” 

Hij richtte zijn stadsdeelteam bewust in met mensen die niet bij de gemeente werken: politie, maatschappelijk werk, zorg, welzijn, corporaties. Creativiteit is volgens hem belangrijk. Daarmee brengt zo’n samenwerkingsverband het stadsdeel verder. Dat bleek vooral na de vuurwerkramp in Enschede, die hij van dichtbij beleefde.

Dwarsdenken

Oprichter DSP-groep en impulsteamlid Paul van Soomeren werkt vanuit passie, lol, gekte, intuïtie en dwarsdenken. Hij boort steeds bewust de andere hersenhelft aan door niet alleen over gebieden te praten maar er ook te gaan ruiken en voelen, en door ze in een discussie opeens vanuit een ander gezichtspunt te bekijken. 

“Beginnende managers sturen op doelen, ervaren managers op randvoorwaarden. Díe bepalen het resultaat, want plannen komen nooit uit zoals ze zijn bedacht.”

Binnenpret

Tineke Verstegen, Exota, ontdekte toen ze in de Venloose wijk Q4 daadwerkelijk ging wonen, dat er veel mensen waren met plannen die ze niet kwijt konden. Ze regelde startkapitaal en ging gratis etentjes organiseren. Al gauw groeiden die uit tot een cultfenomeen. Ze zorgde ervoor dat mensen met ideeën naast projectleiders kwamen zitten. 

“Nu, 2,5 jaar later, zijn er meer dan veertig broedplaatsen, galeries en ateliers. Ik voel geen trots, maar wel binnenpret dat ik die mensen verder heb kunnen helpen.”

Actievoerder

Adviseur Willem Kwekkeboom vertelde over emoties, irrationaliteit en conflicten. Hij haalt veel uit zijn verleden als actievoerder. Zo was hij eindverantwoordelijk voor de gebiedsontwikkeling Bijlmermeer. 

“Er bestaan geen tegenstanders, er bestaan wel mensen met andere belangen. In de Bijlmer waren er veel actievoerders, maar mijn houding is altijd: wees daar trots op, want zíj zorgen ervoor dat het gaat lukken.“

Rust

Projectleider Belvédère Arie Versluis uit Maastricht adviseerde: “Wat vandaag niet kan, kan misschien volgend jaar wel. Laat je niet verleiden om te veel vast te leggen of termijnen te noemen. Op dat moment lijkt het gemakkelijk, maar je wekt verwachtingen waar je later last van krijgt.” 

Voor zijn artikel 19-procedure liep hij regelmatig even de kamer van de behandelend provincieambtenaar binnen. “Dat waren ze niet gewend. De proceduretijd was opeens de helft korter.“

Systemen

Deze anekdotes laten toch meer zien dan ‘het gewoon doen’, zoals bij aanvang door de stedenontwikkelaars was gesteld. De sprekers beschikken allemaal over bijzondere competenties en systemen, ontstaan door ervaring, door hun karakter, soms mede geïnspireerd door een boek, maar zelden expliciet uitgesproken.

Ze werken uit gedrevenheid voor hun steden, en genieten van het spel. Ze stellen zich onafhankelijk op, of zijn het gewoon. Ze laten nooit voor zich kiezen. Ze koppelen korte aan lange termijn en halen daar zowel hun strategie als flexibiliteit uit. Ze sturen op randvoorwaarden, niet op doelen. Ze houden van denken èn doen. Ze zijn ongelooflijk op hun omgeving gericht. Ze ondernemen en nemen risico’s en dwingen zichzelf en hun omgeving om dezelfde vraagstukken anders te zien. 

Nurture/Nature

Nu we deze competenties kunnen benoemen, dient zich meteen de vraag aan, of ze te leren zijn. Deze discussie voeren we graag verder in de KEI publicatie N14, ook geschreven door Hans Karssenberg van Stipo, ‘Vernieuwen tussen chaos en orde’. Intussen zijn alle verhalen over het hoe te bekijken op de website van het KEI.

Zie ook

• 'Vernieuwen tussen Chaos en Orde. Over competenties, organisaties en beroepsuitoefening', KEI uitgave N14 van auteur Hans Karssenberg van Stipo
• Stedelijke vernieuwing heeft tekort aan nieuwe professionals, artikel over competenties in de stedelijke vernieuwing
• U bent toch geen hondje? Artikel over training van competenties voor stedelijke ontwikkeling
• Videoregistratie van de lezingen over competenties van het KEI.