Stipo-aanpak geselecteerd in opdracht van Ministerie LNV
In opdracht van het Ministerie van Landbouw heeft Alterra (Research Instituut voor de Groene Ruimte) de Stipo-aanpak geselecteerd voor een publicatie over innovatieve aanpakken voor vernieuwing van landelijke gebieden. In de publicatie zijn diverse vernieuwingsaanpakken met elkaar vergeleken, waaronder de Stipo-aanpak. De opzet van de tekst is het resultaat van de vergelijkende opzet van Alterra.
Zie voor de Stipo-aanpak ook de beknopte introductie op deze website.
|
Wat is Alterra? Alterra is het kennisinstituut voor de groene leefomgeving. Het instituut is ontstaan uit een fusie tussen het Staring Centrum, Instituut voor Onderzoek van het Landelijk Gebied, het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek en een deel van het Instituut voor Agrobiologisch en Bodemvruchtbaarheidsonderzoek.
Dankzij die samensmelting bundelt Alterra alle expertise op het gebied van de groene ruimte en het duurzaam maatschappelijk gebruik ervan: kennis van water, natuur, bos, milieu, bodem, landschap, klimaat, recreatie en allerlei andere aspecten die van belang zijn bij de ontwikkeling en het beheer van onze leefomgeving. |
WEBSITE ALTERRA
Methoden voor innovatie
Al jaren wordt er veel nagedacht en gesproken over de groene ruimte in Nederland. De ruimte- en milieudruk worden groter. Traditionele oplossingen voor de groter wordende ruimtedruk blijken niet effectief, niet duurzaam, niet esthetisch of bieden te weinig keuzevrijheid. Vaak leidt een oplossing voor een bepaalde ruimteclaim weer tot problemen voor een andere ruimteclaim. Er is daarom behoefte aan innovatieve oplossingen waarbij ruimtefuncties worden gecombineerd. In opdracht van o.a. het ministerie van Landbouw maakte Alterra, Research Instituut voor de Groene Ruimte, een verkenning van methoden voor innovatie in de groene ruimte. Ook de Stipo-aanpak werd hiervoor geselecteerd.
Functiecombinaties komen alleen van de grond door innovaties. Vooral systeeminnovaties - integrale vernieuwingen die het niveau van een sector of een deelgebied overstijgen - zijn belangrijk.
In opdracht van het Deltaprogramma van de Wageningen Universiteit en Researchcentrum en het Kennis- en Innovatienetwerk voor de Groene Ruimte, heeft Alterra een verkennend rapport over innovatiemethoden samengesteld. Het doel van het rapport is onder andere een actueel overzicht te krijgen van methoden om systeeminnovaties in de groene ruimte van de grond te krijgen. In het rapport van Alterra worden 15 methoden besproken, waaronder de Stipo-aanpak.
Bij systeeminnovaties spelen de ontwikkeling van transdisciplinaire kennis en kennis delen door de betrokken partijen een zeer belangrijke rol. Deze vorm van kennis en kennis delen ontstaat doordat de verschillende partijen - overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven, kennisinstellingen - door intensieve samenwerking allerlei soorten disciplinaire kennis en ervaringskennis met elkaar integreren.
Hierbij zijn innovatiemethoden noodzakelijk. Daarbij gaat het om methoden die behulpzaam zijn bij het bijeenbrengen van partijen, het vergaren van grote hoeveelheden kennis, het combineren van deze kennis tot innovatieve ontwerpen en de daadwerkelijke uitvoering van de ontwerpen.
Over de Stipo methode
STIPO (Strategische Innovatieve Proces- en Productontwikkeling) is een methode die sterk oplossingsgericht is. Samen met de betrokken partijen ontwikkelt STIPO een streefbeeld.
Dit streefbeeld wordt door de betrokkenen inhoudelijk ontrafeld. Zij bekijken met elkaar wat zij kunnen bijdragen aan de realisering ervan. Hieruit volgt een aantal eindproducten.
|
Door aandacht te besteden aan de bestuurlijk-organisatorische, financieel-economische en juridische randvoorwaarden ontstaat een strategie om tot concrete projecten en daadwerkelijke uitvoering te komen.
bron: publicatie Alterra |
De Stipo-aanpak verder besproken
STIPO is gericht op visie, strategie en aanpak van ruimtelijke en niet-ruimtelijke problemen. Bij het oplossen van de problematiek worden organisaties die de problematiek moeten aanpakken betrokken. De transdisciplinaire kennis, het integreren van disciplinaire kennis en ervaringskennis door de betrokken partijen, is een van de belangrijkste vertrekpunten van STIPO. Vanuit het zogenoemde comakership met de klant, de stakeholders en de bevolking vindt de idee en de planvorming plaats. Een middel hiervoor is het opstellen van streefbeelden voor de langere termijn om van daaruit terug te redeneren naar de korte termijn. De kernvraag is wat de verschillende partijen kunnen bijdragen aan het realiseren van het streefbeeld. De nadruk ligt op samenspraak, het samen ontwikkelen van een strategie en uitgewerkte doelstellingen en uitvoeringsprojecten en instrumenten. Hieruit volgt een ander belangrijk vertrekpunt van de Stipo-aanpak: het stimuleren van oplossingsgerichte creativiteit in comakership met de klanten en betrokkenen bij een vraagstuk.
Inhoud en proces zijn in de Stipo-aanpak verweven. Doel is het ontwikkelen van ideeën voor inhoudelijke doorbraken, gekoppeld aan praktische toepasbaarheid, door ook een aanpak en strategie te ontwikkelen. Volgens Alterra:
"werkt de methode sterk bij integratie van functies en geografische vernieuwing, wanneer het bijvoorbeeld wordt toegepast in de ruimtelijke ordening. Ook is de methode bruikbaar wanneer een proces is vastgelopen. Door organisatie- en procesinnovaties op te bouwen kan het proces worden vlotgetrokken. Kennismaken en werken met de methode kan bijdragen aan een ander inzicht en houding bij de betrokkenen, een cultuurverandering."
Het doel van de verkenning van innovatiemethoden door Alterra is het verkrijgen van een actueel overzicht van methoden om systeeminnovaties in de groene ruimte van de grond te krijgen. Daarnaast is het belangrijk om inzicht te verkrijgen in de deelprocessen van innovatie waarin de methoden kunnen worden toegepast en in de relevante aandachtspunten. Afgeleid doel voor Alterra is het opbouwen van relaties met kennisinstellingen die deze methoden toepassen en waarmee kan worden samengewerkt. Ook moest de verkenning inspirerende voorbeelden opleveren voor het ‘deltadenken' binnen de Universiteit Wageningen en daarbuiten.
Selectiecriteria
Bij de selectie van methoden zijn de volgende criteria toegepast:
- De methoden verschillen zoveel mogelijk van elkaar.
- De methoden zijn geschikt voor systeeminnovaties en het bereiken van achterliggende doelen zoals duurzaamheid, meervoudig ruimtegebruik of verhoging van ruimtelijke kwaliteiten.
- De methoden worden toegepast binnen innovatieprocessen in de groene ruimte of daarbuiten. In het laatste geval moeten ze kunnen dienen als voorbeelden voor de groene ruimte.
- De methoden kunnen worden toegepast voor uiteenlopende soorten innovaties, zoals geografische vernieuwing, technologische vernieuwing en organisatievernieuwing.
- De methoden zijn geschikt voor deelname van verschillende partijen (kennisinstellingen, overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven).
Meer weten
Contactpersoon: Hans Karssenberg
Klik hier om Hans een mail te sturen
Of klik hier voor de contactgegevens van Stipo
Meer lezen
- Uitgebreide beschrijving van de Stipo-aanpak, download het Alterra rapport (PDF)
- Het gehele rapport ‘Innoveren in de groene ruimte: een verkenning van methoden' kunt u opvragen bij E.Dammers@Alterra.wag-ur.nl
Contact: Hans Karssenberg, hans.karssenberg@stipo.nl
