Rotterdamse binnenstad zet in op levendige plinten

Vanaf Rotterdam Centraal kan je op verschillende manieren het centrum inlopen. Als je via de Kruiskade loopt, levert dat een enigszins schizofreen beeld op: aan de westkant van de straat kwalitatief hoogwaardige winkels, aan de oostkant kwalitatief laagwaardige onderbenutte culturele panden, een rommelige openbare ruimte en weinig uitnodigende entrees. Kortom - geen prettig verblijfsklimaat.

Meer plekken in de binnenstad hebben onvoldoende verblijfskwaliteit. Reden voor de stad om in te zetten op een nieuwe strategie voor de binnenstad als loungeruimte. In dat programma is Stipo in de 2e helft van 2009 aan de slag gegaan om de verblijfskwaliteit op drie locaties in de binnenstad aan te pakken met een pilot ‘plinten': de Kruiskade, de Aert van Nesstraat en het Binnenwegplein.

De centrale vraagstelling is hoe deze drie belangrijke plekken zijn te veranderen in aantrekkelijke(r) verblijfsgebieden in de verdichtende binnenstad, vooral vanuit het ooghoogte perspectief van de gebruiker: het plintniveau. Vanuit die plinten bekeken, ligt voor de twee straten de opgave in de realisatie van een aantrekkelijke, boeiende en verleidelijke continuering van routes. Op dit moment vallen er hinderlijke ‘gaten' (door onderdoorgangen, ingangen van parkeerplaatsen of blinde muren) waardoor de doorstroom stokt. Voor het Binnenwegplein gaat het met name om de uitstraling en ambiance, het verhogen van de verblijfskwaliteit. De vulling van de plinten is op zich goed, maar de uitstraling en sfeer kan veel beter.

Aanpak

Het "plintenprobleem" is per straat nader in kaart gebracht met een SWOT-analyse: wat zijn de sterke en zwakke punten in de plintinvulling en in de uitstraling van panden in het gebied? Welke kansen liggen er? Wat zijn bedreigingen? Hiervoor zijn zowel experts als eigenaren, ondernemers en gebruikers in de straat geraadpleegd Wat zijn hun ambities en hoe willen zij bijdragen aan de gestelde opgave?

Op basis van deze analyse is een ambitie per locatie geformuleerd, bestaand uit een streefbeeld voor de straten, met daarbij scherpe ‘kwaliteitspijlers' en referentiebeelden. Deze ambitie is vertaald in een serie haalbare uitvoeringsacties, waarbij goed is gekeken naar de kansen en mogelijkheden (in tijd, draagvlak en financiën) voor programmering en uitstraling van de plinten. Deze acties zijn onderverdeeld in (middel)lange termijn maatregelen en quick wins.

Opbouw SWOT-analyse

Bij de SWOT-analyse - gebaseerd op analyse uit dag- en avondschouwen, "brainwalk met experts", informatie uit comakergesprekken en gemeentelijk beleid - zijn de straten vanuit de volgende vragen geanalyseerd: 

• Bezoekersstromen: Hoe zijn de verkeersstromen van voetgangers, fietsers, auto's en vrachtwagens? Hoe maken gebruikers/bezoekers gebruik van de locatie?
• Publiek domein: Hoe is de beeldkwaliteit van de straat en de plinten? Hoe veilig is de straat? Hoe is de programmering van de panden en de openbare ruimte?
• Hoeken en kruisingen (draaipunten): Hoe herken je deze locatie vanaf de diverse andere straten? Wat gebeurt er op de hoekpanden? Hoe zien de kruisingen eruit?
• Stegen en expeditiestraten: Hoe zijn deze verbonden met deze plek? Welke uitstralingen hebben zij? Hoe veilig zijn de stegen en expeditiestraten?

• Individuele panden: Welke functies hebben de panden? Welke kwaliteit zien we daar? Hoe is de samenhang tussen de panden?

Streefbeeld, kwaliteitspijlers en maatregelen

Een essentieel onderdeel van de aanpak van Stipo is het werken met streefbeelden en kwaliteitspijlers. Streefbeelden zijn een sprong naar een gemeenschappelijk ‘punt in de toekomst' dat als richtinggevend kader geldt voor het dagelijks handelen. De kwaliteitspijlers zijn de belangrijkste kwaliteitsambities die je daarbij hanteert.

Hier volgt het streefbeeld en de kwaliteitspijler van de Kruiskade als voorbeeld.
"De Kruiskade heeft een historische hoge kwaliteit, die bekend is van voor de oorlog en doorloopt naar de toekomst. Een aantal van de panden op de Kruiskade herinnert nog aan die hoge kwaliteit, maar in de huidige periode is die hoge kwaliteit onderbroken. Het streefbeeld is daarom gericht op het herstellen van de hoge kwaliteit. Op dit moment zit de Kruiskade, met name aan de oostkant, in een tussenfase. De maatregelen en ingrepen in deze tussentijd moeten het gewenste toekomstige kwaliteitsniveau ondersteunen."

Juist door dit streefbeeld (opheffen tussenfase) en de kwaliteitspijler (historische kwaliteit) met de comakers te delen, ontstaat er verbinding, commitment en enthousiasme. De gewenste maatregelen worden ook door hen getoetst aan het streefbeeld en kwaliteitspijler; tenslotte gaan de comakers ook zelf hier actief mee aan de slag.

Het werken met comakers

Bijzonder aan de aanpak bij deze pilot is dat Stipo het organiseren van comakers als een van de doelstellingen heeft gehanteerd. Dit betekent dat de stakeholders op de drie locaties al aan de voorkant bij het proces zijn betrokken bij het opstellen van het gezamenlijke streefbeeld en de kwaliteitspijlers. Het bleek dat zij bereid waren om binnen hun mogelijkheden hun steentje bijdragen bij de realisatie richting toekomstbeeld. Verder bleek uit de streefbeeldsessies dat de deelnemers allerlei mogelijkheden tot samenwerken zagen - onderling, maar ook samen met de gemeente Rotterdam. Voor de Kruiskade en het Binnenwegplein kan de samenwerking door streefbeelden en kwaliteitspijlers nu resulteren in nieuwe "straatcoalities", als een lichte vorm van publiek-private samenwerking per straat.

Meer weten

Meer over de Plintenstrategie voor de hele binnenstad Rotterdam en in andere projecten

Opdrachtgever: gemeente Rotterdam

Zie ook: Stipo-aanpak voor pleinen en publieke ruimtes.

Contactpersoon: Jeroen Laven
Klik hier om Jeroen een mail te sturen
Of klik hier voor de contactgegevens van Stipo